Verslag Fagot Centraal in Groningen

 

Concoursen

Het middelpunt van het festival Fagot Centraal in Groningen werd gevormd door twee concoursen: één voor professionele fagottisten en één voor amateurfagottisten. Beide concoursen waren open voor fagottisten, contrafagottisten en bespelers van historische fagotten uit heel Europa.

Bij het concours voor amateurfagottisten werden de deelnemers in drie categorieën ingedeeld op basis van hun spelniveau. Aan het concours voor professionele fagottisten namen fagottisten deel die tenminste aan de vooropleiding van een conservatorium studeren en minimaal 17 jaar oud waren. Hieronder vindt u de verslaglegging van de concoursen aan de hand van enkele onderwerpen.

Plichtwerken

Het verplichte deel van het repertoire bij het concours voor professionals bestond uit een keuze van vier uit zeven zeer korte composities die door verschillende Nederlandse componisten in 2015 in opdracht van het Holland festival waren gecomponeerd. Dit bleek een zeer goede invulling van het verplichte deel van het repertoire te zijn. Vanwege de variatie in werken konden de kandidaten namelijk snel laten horen tot welke (uiteenlopende) prestaties ze in staat waren en omgekeerd gaf dit de jury direct inzicht in de capaciteiten van de spelers.

Voor het amateurconcours zal de volgende keer een dergelijke keuze ook gemaakt worden. Het plichtwerk voor de amateurs bestond nu uit de keuze tussen twee werken van ongeveer vijf minuten die voor de concoursen in 2008 en 2009 gecomponeerd waren door respectievelijk Jeff Hamburg (Sparkle) en Kees Olthuis (Divertimento). Deze werken waren in de praktijk iets te lang, en namen relatief veel tijd in beslag van de totale speeltijd voor de amateurs.

Prijzen en winnaars

Vrijwel alle prijzen zijn uitgereikt en we kunnen met trots vaststellen, dat de waarde van de prijzen die wij mochten uitloven de concoursen mede-aantrekkelijk heeft gemaakt. Bij het concours voor professionals waren de volgende prijzen te winnen:

  • Geldprijzen:

1e prijs, € 800, gewonnen door barokfagottist

Andrew Burn (Canadees, woonachtig in Zwitserland)

2e prijs, € 600, gewonnen door Maximilien

Lamouris (Belg)

3e prijs, € 400, gewonnen door Thomas Dulfer (Nederlander)

  • Donemus Hedendaagse Muziekprijs, bedoeld als stimulans om hedendaagse Nederlandse muziek uit te voeren, in de vorm van waardebonnen voor het bestellen van muziek bij Donemus. Deze prijs werd toegekend aan Thomas Dulfer.
  • De Brian Pollard-prijs: het volgen van een les bij een musicus naar keuze, ter stimulering van de ontwikkeling van de musicus achter de fagottist.

Deze prijs werd toegekend aan barokfagottist Andrew Burn.

  • De Oosterpoort-prijs: het verzorgen van een lunchconcert in De Oosterpoort.

Deze prijs werd toegekend aan Maximilien Lamouris.

  • De Apollo-prijs, voor een bespeler van de historische fagot: soleren met het Apollo Ensemble. Deze prijs werd toegekend aan barokfagottist Andrew Burn.
  • De NNO-prijs: een remplacement van één week bij het Noord Nederlands Orkest.

Deze prijs werd toegekend aan Suzanne van Berkum (Nederlandse).

Bij het amateurconcours werden de volgende prijzen vergeven:

  • John Mostard-prijs, voor een opvallend jong talent: deelname aan de zomercursus Woudschoten. Deze prijs is toegekend aan de Pieter Opsteyn (Belg).
  • Het volgen van maximaal drie lessen bij een docent naar keuze.
  • Deze prijs is in de eerste categorie toegekend aan Aaron Schoots (Nederlander) en in de derde categorie aan Elias Nijs (Belg). In de tweede categorie is deze prijs niet uitgereikt.
  • Donemus Hedendaagse Muziekprijs, bedoeld als stimulans om hedendaagse Nederlandse muziek uit te voeren, in de vorm van waardebonnen voor het bestellen van muziek bij Donemus. Deze prijs werd toegekend aan Elias Nijs.

Juryleden

In beide jury’s hadden personen uit het muziekvak maar toch uit verschillende richtingen en van vier verschillende nationaliteiten zitting. Deze professionaliteit enerzijds, en diversiteit anderzijds maakte beide jury’s zeer evenwichtig.

De jury van het concours voor professionals werd gevormd door:

  • Thomas Oltheten, barokfagottist van het Apollo Ensemble (juryvoorzitter);
  • Sophie Dartigalongue, solo-fagottiste van de Wiener Philharmoniker;
  • Jos Lammerse, solo-fagottist van het Radio Filharmonisch Orkest;
  • Marije van der Ende, solo-fagottiste van het Noord Nederlands Orkest;
  • Mette Laugs, voormalig solo-fagottiste van Het Gelders Orkest;
  • Jacob Slagter, voormalig solo-hoornist van het Koninklijk Concertgebouw Orkest;
  • Biëlla Luttmer, redacteur bij De Volkskrant.

De jury van het concours voor amateurfagottisten bestond uit:

  • Ronald karten, solo-fagottist van het Koninklijk Concertgebouw Orkest (juryvoorzitter);
  • Luc Loubry, solo-fagottist van het Nationaal Orkest van België;
  • Leo de Jong, voormalig solo-fagottist van het Noord Nederlands Orkest;
  • Bas Pollard, dirigent en blazerscoach;
  • Vanessa Lann, componist.

Masterclasses

Gedurende beiden dagen van Fagot Centraal in Groningen werden masterclasses gegeven. Vier gerenommeerde professionele fagottisten gaven samen meer dan twintig masterclasses aan professionals, conservatoriumstudenten en amateurs.

De masterclasses werden gegeven door:

  • Sophie Dartigalongue, solo-fagottiste van de Wiener Philharmoniker
  • Pieter Nuytten, solo-fagottist van het Rotterdams Philharmonisch Orkest
  • Simon Van Holen, contrafagottist van het Koninklijk Concertgebouw Orkest
  • Wouter Verschuren, barokfagottist in het Amsterdam Baroque Orchestra. Wouter gaf masterclasses aan bespelers van historische en van moderne fagotten.

Workshops

Ook was er een breed aanbod van workshops, dat met name bij de amateurfagottisten zeer in trek was. De volgende workshops werden gegeven:

  • Moderne speeltechnieken, gegeven door de professionele fagottiste Stefanie Liedtke;
  • Omgaan met Podiumangst, gegeven door Martine van der Loo, solo-fluitiste van het Residentie Orkest en psychologe;
  • Van Jazz tot Pop, gegeven door de professionele fagottist Hans Vos;
  • De Contraforte, gegeven door Marieke Stordiau, fagottiste uit het Nederlands Blazersensemble;
  • Rieten maken, gegeven door Marjanne van Aartsen, eigenaar van Blue Bassoon Reeds;
  • Fagotonderhoud, gegeven door Yasmin Sollie, eigenaar van Fagotatelier Sollie.

Hiernaast hadden de deelnemers de gelegenheid om in kleine ensembles fagottrio’s en -kwartetten te spelen. Deze ensembles werden ingedeeld op basis van het spelniveau van de deelnemers en gecoacht door Leo de Jong, voormalig solo-fagottist van het Noord Nederlands Orkest, Marijke Zijlstra, fagottiste in het Noord Nederlands Orkest, en bovengenoemde Stefanie Liedtke.

 

Presentaties

Een ander onderdeel van het programma werd gevormd door enkele presentaties: op zaterdag werd Rise gepresenteerd, het door Vanessa Lann gecomponeerde Dubbelconcert waarvan de solo-partijen gespeeld kunnen worden door amateurfagottisten. Vanessa Lann zette de achterliggende gedachte, de opbouw van het werk en het gebruik van enkele bijzondere speeltechnieken die in het dubbelconcert voorkomen uiteen. Eén en ander werd gedemonstreerd door Freek Sluijs en Dick Hanemaayer. Dick Hanemaayer is één van de twee solisten die de première van Rise zal spelen.

Op zondag presenteerden de fagottistes Anja Brons en Hannah de Vos-Beckers het door hen geschreven en geïllustreerde prentenboek Bas en de Bosfagot. Een samenvatting van het door Hannah geschreven verhaal werd verteld, en de prachtige tekeningen, gemaakt door Anja Brons, getoond. De 15 tekeningen waren gedurende Fagot Centraal in Groningen ook op ware grootte te bewonderen aan de muren op de bovenste verdieping van het Prins Claus Conservatorium. 

Recitals

De artistieke hoogtepunten van het evenement werden gevormd door de recitals van Sophie Dartigalongue, solo-fagottiste van de Wiener Philharmoniker, en Bram van Sambeek, internationaal gerenommeerde solo-fagottist van Nederlandse bodem.

Sophie verzorgde, begeleid door musici uit het Kamerorkest van het Noorden en klaveciniste Marion Boshuizen, op zaterdag een avondvullende concert.

Op het programma stonden:

– A. Vivaldi, Concerti in G-major en e-minor

– C.M. von Weber, Andante e Rondo Ungarese

– H. Villa-Lobos, Ciranda das Sete Notas

– G. Rossini, Bassoon Concerto

Bram van Sambeek verzorgde op zondagmiddag een solorecital, en bracht daarbij de volgende werken ten gehore:

– J.S. Bach (1685-1750), Partita für Flöte solo in a-minor (arr. voor fagot)

– C. L. Burton (1962-1986), Pulling teeth

– S. Fagerlund (*1972), Woodlands, for solo bassoon

 

Expositie

Gedurende het festival was een heel aantal exposanten aanwezig. Zij toonden en verkochten tal van verschillende fagotten, essen, rieten, accessoires, cd’s en bladmuziek op de markt die over meerdere locaties in het Prins Claus Conservatorium verspreid was.

De volgende exposanten waren aanwezig:

  • Fagotatalier Sollie
  • Fagotatelier Bassoon.com
  • Peter de Koningh bassoons
  • Bernd Moosmann bassoons
  • Joseph Püchner bassoons
  • Tutti Fagotti
  • Blue Bassoon Reeds
  • Gerwin Rodewald
  • Andrew Burn, barokfagotrieten
  • Egge-Verlag

Publiciteit

De publiciteit voor Fagot Centraal in Groningen verliep via diverse kanalen:

  • Er zijn persberichten geplaatst in een groot aantal huis-aan-huisbladen in Groningen en Drenthe;
  • Op de websites en Facebookpagina’s van het FagotNetwerk en de Stichting FagotFestival zijn berichten geplaatst;
  • Op Radio 4 is op donderdag 11 en vrijdag 12 mei aandacht aan het evenement besteed;
  • Via fagotdocenten, conservatoria en muziekscholen zijn tal van flyers verspreid;
  • In de stad Groningen en in conservatoria en muziekscholen in heel Nederland en Vlaanderen zijn posters opgehangen;
  • In de week voorafgaand aan het festival is het evenement, en dan met name het concert door Sophie Dartigalongue op zaterdagavond, op de voorkant van de UITloper aangekondigd.

Bezoekers en medewerkers

In Fagot Centraal in Groningen hebben in totaal 57 fagottisten als actieve deelnemer geparticipeerd. De deelnemers waren woonachtig in Nederland, België, Duitsland en Zwitserland.

De jongste deelnemer was 15 jaar en de oudste 72 jaar.

Tevens mochten we 76 bezoekers verwelkomen, die beide dagen, één van beide dagen of alleen het concert van Sophie Dartigalongue of Bram van Sambeek bezochten. De bezoekers waren afkomstig uit heel Nederland en Vlaanderen. Een substantieel percentage van hen was woonachtig in de noordelijke provincies: zeker 30 bezoekers.

In totaal waren zo’n veertig medewerkers betrokken bij de realisatie van Fagot Centraal in Groningen. Onder hen waren:

  • 2 solisten
  • 12 juryleden
  • 12 docenten
  • 8 begeleidende musici
  • 10 vrijwilligers
  • 1 algeheel coördinator

Organisatie

Fagot Centraal in Groningen is gerealiseerd in opdracht van de Stichting FagotFestival. Het bestuur van de Stichting Festival wordt gevormd door Wim Derksen (vz.), Vera Dalm (secr.) en Dick Hanemaayer (pm).

De uitvoering lag bij het bestuur van het FagotNetwerk, te weten: Thomas Oltheten (vz), Suzanne van Berkum (secr.), Sander Bakker (pm), Freek Sluijs en Ilonka Luhrman (online communicatie).

Fagot Centraal in Groningen had niet tot stand kunnen komen zonder de (financiële) ondersteuning van een groot aantal subsidieverstrekkers, sponsoren en particulieren. Wij willen daarom graag de volgende partners nogmaals hartelijk danken voor hun bijdrage aan de realisatie van het zeer geslaagde festival:

Subsidiënten

Kunstraad Groningen, Kersjesfonds, Prins Bernhard Cultuurfonds, J.B. Scholtenfonds, Stichting Kattendijke/Drucker, Stichting Fonds voor de Geld- en Effectenhandel.

Sponsoren

Prins Claus Conservatorium, Fagotatelier Sollie, Püchner Bassoons, Apollo Ensemble, Donemus, Noord Nederlands Orkest, De Oosterpoort, Bloemenwereld, Anja Brons, Leendert en Jenny Booyens.

Donateurs

Alle donateurs die gedoneerd hebben op VoordeKunst.

Toekomst

Gezien het succes van het festival van 13-14 mei 2017, zullen evenementen zoals Fagot Centraal in Groningen onder de noemer Fagot Centraal in de toekomst vaker georganiseerd worden.

De beoogde frequentie is die van een festival dat éénmaal per twee jaar zal plaatsvinden: de ene keer in Vlaanderen en de andere keer in Nederland. Per editie zal het precieze programma samengesteld worden.

Voor de stad Groningen en de noordelijke provincies heeft het evenement ook nog een vervolg met aanzienlijke artistieke waarde: het Kamerorkest van het Noorden zal in het volgende seizoen een productie realiseren in samenwerking met Sophie Dartigalongue, de jonge solo-fagottiste van de Wiener Philharmoniker.