de Aria van Ruud van Eeten leeft!

Componist Ruud van Eeten met Renée Knigge

Renée Knigge speelde op 18 mei 2013 in Tilburg de wereldpremière. En hoe! Prachtig beheerst, met een heerlijke fagottoon en een rijke expressie. Dit muziekstuk biedt de speler ruimte om echt muziek te maken. Neem de tijd, maak een mooie uitgerekte klank, speel soepele vlugge noten, het zit er allemaal in. Hoeveel verschillende versies krijgen we te horen op 12 oktober? Zoveel spelers zoveel uitvoeringen, we zijn benieuwd. Op de premièredag bleek nog op andere momenten hoezeer deze muziek al leeft, tijdens een gesprek met de componist en leden van het Fagotnetwerk werd er gevraagd of de bladmuziek beschikbaar was om te kunnen bekijken hoe speelbaar het stuk is voor diverse spelers (het wordt in 3 moeilijkheidsgraden aangeleverd) en waren er veel vragen over hoe een dergelijk werk tot stand komt. En in weerwil van Ruud’s opmerking dat hij niet veel over zijn muziek wil spreken (“mijn muziek is”-lees zijn blogbijdrage van 17 mei) kon hij heel veel vertellen over klank- en registergebruik, expressiviteit en daarnaast nog concertprogrammering, andere composities en instrumentatie, jazz, muzikanten en hoe het als componist is om eigen werk te horen spelen. Er passeerden nog wel meer onderwerpen en ook in de algemene discussie die tegen het eind van middag plaatsvond bleek hoezeer fagotspelen, meedenken over de ontwikkeling van activiteiten leeft, wie er bij waren hebben veel inspirerends te horen gekregen zowel in woord als klank. In het groepsgesprek besprak Ruud nogmaals de 2-stemmigheid. Kijkend naar het notenbeeld zie ik een onderlaag in het lagere register en een antwoord in de hogere regionen. Maar Ruud noemde nog een mogelijke extra laag in deze muziek. Elke interpretatie brengt weer eigen elementen naar voren in de muziek. Voor de jeugddag op 3 februari van dit jaar heb ik het stuk bestudeerd en gedeeltes eruit gespeeld voor en met de jonge fagottisten in het bijzijn van Ruud. Ook toen was er een gesprek over hoe hij als componist aan het werk gaat, klankgebruik, melodische lijn en het vertellen en opschrijven van een muzikaal verhaal. Hij liet op de laptop zien hoe hij nootjes toevoegde of veranderde. Op die dag pastte Ruud de versies aan die voor het b- en c-niveau bedoeld zijn, naast de moeilijkste versie die hij al af had. Ik wil niet onvermeld laten hoe één van de kinderen met laat ik maar zeggen ongeloof reageerde toen Ruud vertelde dat hij op 9-jarige leeftijd met componeren begon. Terugkomend op de eerste uitvoering, voor mij zijn de noten dus niet onbekend en zo kon ik de première met legitieme voorkennis beleven. De extra laag die een uitvoerder kan brengen was hier voor mij onmiskenbaar, ik beleefde nieuwe klank- en blikvelden in de uitvoering van Renée Knigge. Maar ook de luisteraar direct naast mij moet het en ander beleefd hebben, zijn zucht van ver- en bewondering na de laatste noot sprak boekdelen.

Over Sluijs

Veel dingen leer je in het leven zelf en aan jezelf. Je ziet of hoort anderen het voordoen en je doet dat na. Fagotspelen leer je toch voornamelijk jezelf, door te luisteren en te studeren. Ouders, leraren en mentoren (je kinderen of je leerlingen!) zijn onmisbaar. Ik begon met fagotlesen bij Hans Vos, ging in 1976 naar de vooropleiding in Amsterdam, studeerde 2 jaar bij Henk de Wit en deed de hoofdvakstudie bij Joep Terwey. Later kamermuziek bij John Mostard en barokfagot en dulciaan bij David Mings. En nog steeds leer ik mijzelf nieuwe dingen op de fagot....